Amakhulu Ezikhulu Eziphezulu ze-SAPS Aphawulwe Ngezimpahla Ezingadalulwanga Nezikhundla Zobuqondisi

UNgqongqoshe Wezamaphoyisa Osabambile uFiroz Cachalia utshele iPhalamende ngomhlaka-14 Agasti 2026 ukuthi ukuhlolwa kwendlela yokuphila okwenziwe eminyakeni emihlanu edlule kwembule amakhulu okungafani phakathi kwezikhulu eziphezulu ze-South African Police Service (SAPS), ikakhulukazi ngesimo sezimoto ezingadalulwanga, izindawo, kanye nezikhundla zokuqondisa izinkampani. UCachalia uthe ukungahambisani okuningi kuxazululwe ngokuqinisekisa nokulungisa amarekhodi, kodwa waqinisekisa ukuthi amanye amacala adinga ukuhlolwa okwengeziwe.

Izikhulu Ziphendula Ezinkingeni Ezingachazeki Ngempahla

UCachalia ubike ukuthi izinqubo zokudalulwa kwempahla kanye nokudalulwa kwezezimali “zibone amacala adinga ukuhlolisiswa okwengeziwe maqondana nezinkomba zengcebo ezingachazeki.” Uqinisekisile iPhalamende ukuthi ukubonisana okulandelayo kuxazulule izindaba eziningi, kodwa akadalulanga inani eliphelele lamacala angaxazululwanga noma inani eliqondile kanye nohlobo lwempahla engadalulwanga ehilelekile.

I-Democratic Alliance (DA) isebenzise iseshini efanayo ukungabaza amandla e-SAPS futhi yabeka iziphakamiso zokuchibiyela uMthethosivivinywa Wokuchibiyela Wenkonzo Yamaphoyisa aseNingizimu Afrika. Ngokusho kweLungu lePhalamende le-DA uLisa Schickerling, iqembu lithanda ukunikeza amandla okuphenya alinganiselwe ezinsizeni zamaphoyisa aseMetro ezinekhono, liphikisana ngokuthi lokhu kuzokwandisa amandla okusebenza kwamaphoyisa futhi kusekele imizamo yokuvimbela ubugebengu bendawo. USchickerling uqinisekisile, "I-DA izosekela izichibiyelo kuMthethosivivinywa ukuze kufezwe lo mgomo."

Izinselele Eziqhubekayo Zenkohlakalo Ngaphakathi Kwe-SAPS

Ubuqotho bobuholi be-SAPS buseyinkinga enkulu phakathi kokukhathazeka komphakathi mayelana nenkohlakalo yamaphoyisa kanye nokuziphatha kabi. Izinhlangano zomphakathi ezifana ne-Corruption Watch bezilokhu zibika ngokufumbathisa kanye nokusetshenziswa kabi kwamandla ngaphakathi kwebutho, ziqokomisa isidingo esiqhubekayo sokuqapha okuqinile kanye nezinhlelo zokuba nesibopho ezisobala. Ukuhlolwa kwendlela yokuphila, kanye nezinguquko zomthetho eziphakanyisiwe, kuhloswe ngazo ukubhekana nalezi zinkinga ezijulile ezingeni eliphezulu lokuphatha.

Imininingwane eyengeziwe esemthethweni ngamacala ngamanye aphawulwe ukudalulwa kwempahla ayikatholakali. IPhalamende kulindeleke ukuthi liqhubeke nophenyo olwengeziwe njengoba izinguquko emandleni okuqapha kanye nokuphenya kwe-SAPS zixoxwa ngazo ezinyangeni ezizayo.

zuZulu