Icala eliphathelene nokubulawa kwesishoshovu sokulwa nobandlululo ngo-1985 uBathandwa Ndondo lihlehlisiwe ngemuva kokuba iJaji uBuyiswa Majiki lihoxise eNkantolo Yesifunda saseCacadu ngomhlaka-22 Julayi, kulandela ukukhathazeka okuphakanyiswe ngabameli mayelana nokungakhethi kwakhe ngenxa yobushoshovu bakhe bangaphambilini eNyuvesi yaseTranskei ngesikhathi esifanayo nokubulawa kukaNdondo, kanti icala manje lihlelelwe ukuqala kabusha ngomhlaka-27 Julayi 2026.
Ukuzivikela Kuphonsela Inselelo Ukungakhethi Kwamajaji
Ngokusho kokhulumela i-National Prosecuting Authority (NPA) uLuxolo Tyali, abameli bokushushiswa baphikisana ngokuthi uJaji Majiki wayengumfundi olwela amalungelo omphakathi e-Unitra futhi wahlanganyela emibhikishweni efuna ukuthi kube nomthwalo wemfanelo ngokubulawa kukaNdondo. Ngenxa yalokho, uJaji Majiki wavuma ukuhoxa, ecaphuna ukubaluleka kokulondoloza ukungakhethi kwezomthetho ecaleni eliyifa nokubaluleka kwalo.
Umsolwa, owayeyisikhulu segatsha lezokuphepha laseTranskei uGcinisiko Dandala, oneminyaka engu-68 ubudala, ubhekene namacala eminyakeni engaphezu kwengu-40 ngemuva kokwenzeka kwalesi sigameko sobugebengu. Ngaphambilini uDandala wacela ushwele kwiKhomishini Yeqiniso Nokubuyisana, kodwa isicelo sakhe senqatshwa, ngokusho kwe-NPA. Ukuthuthwa kwecala eNkantolo Yesifunda saseCacadu kwakuhloselwe ukunikeza umphakathi waseCala indawo yokufinyelela, lapho uNdondo athunjwa khona.
Ukubaluleka Komlando Kwecala LaseNdondo
UBathandwa Ndondo wathunjwa ekhaya lakhe eCala ngomhlaka-24 Septhemba 1985 ngamalungu eGatsha Lokuphepha laseTranskei kanye neVlakplaas askaris, njengoba kuqinisekiswe yi-NPA. UNdondo wayengumgqugquzeli odumile wabafundi eNyuvesi yaseTranskei, ezama ukulwa nokusebenzisana kukahulumeni waseTranskei neziphathimandla zobandlululo.
Ukubulawa kwakhe kwaba yindawo ebalulekile yezinhlangano zentsha ezilwa nobandlululo futhi kusalokhu kungenye yamacala amaningana angaxazululwanga esikhathi sobandlululo alethwe phambi kwezinkantolo eminyakeni yamuva nje. I-NPA ithe ukulahlwa yicala kuzonikeza umndeni kaNdondo isiphetho esilindelwe isikhathi eside futhi kusize ekubhekaneni nefa lokungajeziswa kwamacala enziwe ngesikhathi sobandlululo.
Izinqubo zihlelelwe ukuqhubeka kusukela mhla zingama-27 kuya ku-31 kuNtulikazi 2026. Isinyathelo esilandelayo kuzoba ukuqokwa kwejaji elisha elizokwengamela ukuze lilalele ubufakazi nobufakazi.