Ochwepheshe bezokunakekelwa kwempilo eNingizimu Afrika bayadingeka ngokomthetho ukuthi babambisane nezinqubo zomthetho, njengezincwadi ezithunyelwa enkantolo kanye nemiyalelo yenkantolo, ngesikhathi esifanayo begcina amazinga okuziphatha okugcina imfihlo yesiguli, njengoba kugcizelelwe yiSouth African Medical Association Trade Union (SAMATU) ngomhlaka-16 Julayi 2026. Lo mthwalo wemfanelo ulawulwa ngumthetho oyisisekelo ohlanganisa uMthetho Wobungcweti Bezempilo 56 ka-1974, uMthetho Wezempilo Kazwelonke No. 61 ka-2003, futhi ophoqelelwa yiHealth Professions Council of South Africa (HPCSA).
Ochwepheshe Abaphethe Uhlaka Lokuziphatha Nomthetho
UMkhandlu Wezobungcweti Bezempilo waseNingizimu Afrika unesibopho sokusekela Imithetho Yokuziphatha Ebeka amazinga ochwepheshe kubo bonke ochwepheshe bezempilo ababhalisiwe. Ngokusho koMthetho Wokuziphatha 21, ochwepheshe kufanele benze kuphela izenzo abafundiswe ngokwanele, abaqeqeshwe, futhi abanolwazi lwazo, ngaphandle kwemibandela yezimo eziphuthumayo, njengoba kushiwo yi-HPCSA. UMthetho Wezempilo Kazwelonke No. 61 ka-2003 uphinde udinge abahlinzeki ukuthi baqinisekise ukuthi imvume enolwazi inikezwa ngokuchaza isimo sempilo yesiguli, izinqubo zokuxilonga, kanye nezinketho zokwelashwa.
UCaleb Mckellar wenkampani yabameli iBarter McKellar uchaze wathi, “Imithetho Yokuziphatha ikhona ukuze: Ivikele umphakathi futhi isekele ukwethenjwa kwemisebenzi yezempilo. Iqondise ochwepheshe ekwenzeni izinqumo zobungcweti nezokuziphatha. Beka amazinga acacile okumele bonke ochwepheshe bezempilo ababhalisiwe bawalandele.”
Ukulinganisela Ukubambisana Kwezomthetho Nokugcinwa Kwemfihlo Kwesiguli
Amacala akamuva njengesicelo seKhomishini kaMadlanga sodokotela agcizelele ukungezwani phakathi kwezibopho zomthetho zodokotela kanye nokugcina ukwethenjwa kweziguli. UDkt. Tshilidzi Sadiki, uMongameli we-SAMATU, uthe, “Indlela efanele ukuhlonipha inqubo yezomthetho ngenkathi kuqinisekiswa ukuthi ubumfihlo besiguli buvikelwe ngokusemandleni omthetho,” ngesikhathi senkomfa yabezindaba, egcizelela isidingo sokulinganisela ukucaca nokunakekelwa kokuziphatha.
Isidingo sokubambisana nezinqubo zomthetho asisisha. Kusukela kwasungulwa uMthetho Wezobungcweti Bezempilo ngo-1974 kanye nokwenziwa ngokusemthethweni ngaphansi koMthetho Wezempilo Kazwelonke ngo-2003, kulindeleke ukuthi imisebenzi yezomthetho akumelwe neze iphazamise ukuzibophezela kochwepheshe ekugcineni imfihlo, ngaphandle kwalapho kudingeka khona ngokusobala ngumthetho. Indima eqhubekayo ye-HPCSA ekubhekeni ukuziphatha kochwepheshe isalokhu ibalulekile ekwethembeni komphakathi ohlelweni lwezempilo.
Kulindeleke ukuthi kube nokubuyekezwa okuqhubekayo okuvela ezinhlanganweni zokulawula kanye nezinhlangano zobungcweti njengoba izinqubo zomthetho zivivinya le mingcele ekusebenzeni.