UNgqongqoshe Wezobulungiswa uKubayi unxusa uRamaphosa ukuthi amise inhloko ye-IDAC ngezinsolo

UNgqongqoshe Wezobulungiswa uMmamoloko Kubayi kulindeleke ukuthi acele uMengameli uCyril Ramaphosa ukuthi amise u-Andrea Johnson, inhloko ye-Investigating Directorate Against Corruption (IDAC), kulandela izinsolo zokuphazamisa iKhomishini kaMadlanga kanye nokuhlolwa okuqhubekayo okuhlobene nokubambezeleka kophenyo lwenkohlakalo, ngokusho kwemibiko evela ku-The Citizen kanye ne-IOL. Lesi sinyathelo siza njengoba uMongameli eqapha intuthuko e-IDAC, kanti uJohnson naye ubhekene nesikhalazo sobugebengu esivela ku-Public Interest SA mayelana nendima yakhe yangaphambilini ku-Directorate for Special Operations.

UMongameli Uqapha Intuthuko ye-IDAC

Ihhovisi likaMengameli liqinisekisile ukuthi libhekisisa kahle isimo e-IDAC njengoba uJohnson ebhekene nengcindezi ekhulayo. Ekhuluma nabezindaba ngomhlaka-15 kuJulayi, okhulumela umongameli uVincent Magwenya uthe, “Izinto ezenzeka e-IDAC ziyinkinga kumongameli, futhi umongameli uqaphe lezo zinto ezenzekayo.” UMagwenya wengeze ngokuthi uma umongameli eqala izinqubo ezisemthethweni ngenxa yalokho, lezi zizokwaziswa esidlangalaleni.

Izinsolo ezibhekiswe kuJohnson zifaka phakathi ukugxambukela emacaleni abucayi phambi kweKhomishini kaMadlanga kanye nezimangalo zokuqokwa okungajwayelekile, ikakhulukazi ukubandakanyeka okusolwayo ekuqashweni komlingani wakhe ngesikhathi sakhe e-Directorate for Special Operations. UJohnson uphinde wahlolwa ngokufaka uKemi Behari ohlwini, kamuva owamiswa ngenxa yempikiswano, njengesithenjwa esicelweni sakhe sokuba nguMqondisi Kazwelonke Wezokushushiswa Komphakathi.

Iphethini Yokuziphendulela Ohlelweni Lobulungiswa

Ukungenelela okuhleliwe kukaKubayi kulandela izinyathelo eziqondile zangaphambilini ezathathwa ngaphakathi koMnyango Wezobulungiswa ngenxa yokuhamba kancane kanye nokuphazamiseka okusolwayo okuphazamisa iKhomishini kaMadlanga. Ngo-Agasti 2025, wamisa iPhini likaMqondisi-Jikelele uJabu Hlatshwayo futhi waqala inqubo yokuqondiswa kwezigwegwe ngokumelene noMqondisi-Jikelele uDoc Mashabane ngezinkinga ezifanayo, njengoba kuqinisekiswe yi-News24.

I-IDAC yasungulwa ukuze kuthuthukiswe ukulwa nenkohlakalo emkhakheni kahulumeni waseNingizimu Afrika. Nokho, ubuholi bukaJohnson bugxekwe kakhulu yiPhalamende kanye nomphakathi, kanti izikhalazo zakamuva zandisa izikhalazo zokuba nesibopho sokubika emazingeni aphezulu. Imiphumela yesicelo sikaKubayi esisemthethweni kanye nempendulo kaMongameli cishe izonquma ikusasa likaJohnson e-IDAC njengoba kuqhubeka ingcindezi yokuthi kuthathwe isinyathelo esisheshayo ngobubi bomkhakha kahulumeni.

UMengameli uRamaphosa kulindeleke ukuthi abukeze isincomo sikaNgqongqoshe Wezobulungiswa futhi akhiphe umyalelo emasontweni azayo njengoba uphenyo ngezinsolo ezibhekiswe kuJohnson lusaqhubeka.

zuZulu